09-12-2013

Zorla Kaybetmeler Mücadelesinde Adli Antropoloji

Özlem Kaya

Hafıza Merkezi olarak  Arjantin Adli Antropoloji Ekibi kurucusu  Luis Fondebrider’in katılımıyla adli antropolojinin zorla kaybetmelere karşı mücadeledeki rolü üzerine tartıştığımız bir toplantı gerçekleştirdik.

Toplantı adli antropolog Fondebrider’in ekibin bulunduğu ülkelerde edindiği deneyimlerden ve zorla kaybedilmelerle kendi alanındaki ilişkiden bahsettiği sunumuyla başladı.

Tarihin Aslında Nasıl Yaşandığını Ortaya Çıkarmak İçin

Luis Fondebrider son derece teknik görünen adli antropoloji işinin, aslında tarihin nasıl yaşandığının ortaya çıkarılması için ne kadar önemli olduğunu ve geçmişle yüzleşme adımlarının her birinde var olan etik ve politik sorumlulukları olduğunu vurguladı.

Zorla kaybetmeler konusunda uzun bir yol kat ederek bu aşamaya gelinebilmesi için gerekli ve öncül olan sivil toplum örgütleriyle kayıp yakınları mücadelelerinin öneminden bahsetti.

Hafıza Merkezi olarak Cezayir Toplantı Salonu’nda Fondebrider’in katılımıyla düzenlediğimiz toplantıya İnsan Hakları Derneği, Türkiye İnsan Hakları Vakfı, TOHAV ve TESEV gibi pek çok kurumdan gönüllü ve çalışanlarının yanısıra akademisyenler de katıldı.

Toplantıya özellikle Adli Tıp Uzmanları Derneği yoğun ilgi gösterdi.

Luis Fondebrider’in sunumuyla başlayan toplantı soru-cevap kısmıyla devam etti.

Arjantin Adli Antropoloji Ekibi’nin Kuruluşu

Plaza de Mayo anneleri, ülkenin çeşitli yerlerinde ve toplu mezarlarda bulunan bedenlerin teşhis edilebilmesi ve yakınlarının bedenlerine kavuşabilmek için ilk kez 1984 yılında adli antropologların yardımına başvurdu.

O dönemde Arjantin’de bu alanda uzmanlaşmış antropologlar yoktu, ülke dışından alınan desteklerle o dönemde üniversitede okuyan öğrencilerden oluşan bir ekip konuyla ilgili eğitildi.

Luis Fondebrider o dönemde ilk eğitimi alanlardan biriydi. O günden bu yana, Arjantin Adli Antropoloji ekibi sadece Arjantin’de değil, 50 civarında ülkede bazen kazıları başlatarak, bazen kazılara katılarak, bazen de eğitimler vermek amacıyla faaliyet gösteriyor.