Hafıza Merkezi’nin Barış için Gençlik programı kapsamında bir araya gelen gençler, 14-15 Ekim 2026 tarihlerinde Ankara’da Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) ziyareti gerçekleştirdi. Bu ziyarette kapsayıcı ve kalıcı bir barışın inşasına yönelik hazırladıkları politika önerilerini milletvekilleri ve siyasi parti temsilcileriyle paylaştılar. Program kapsamında ayrıca Friedrich-Ebert-Stiftung (FES) Derneği Türkiye Temsilciliği işbirliğiyle düzenlenen yuvarlak masa buluşmasında, gençlerin önerileri akademisyenler ve sivil toplum temsilcilerinin katılımıyla tartışmaya açıldı. 

Ayvalık’tan Ankara’ya: Gençlerin Barış Tahayyülünden Politika Önerilerine 

Hafıza Merkezi tarafından 5-9 Temmuz 2026 tarihlerinde Ayvalık’ta düzenlenen Barış için Gençlik Yaz Okulu, farklı sosyal, kültürel ve coğrafi arka planlardan gelen 20 genci toplumsal barışın imkânlarını birlikte tartışmak ve barışın inşasına yönelik somut öneriler geliştirmek amacıyla bir araya getirmişti. 

Beş gün boyunca demokrasi, sosyal adalet, ekoloji, geçmişle yüzleşme, onarıcı adalet, toplumsal cinsiyet eşitliği, çocuk hakları ve kapsayıcı katılım gibi başlıklarda yürütülen seminer ve atölyeler, gençlerin barışı yalnızca çatışmaların sona ermesiyle sınırlı olmayan, toplumsal yaşamın farklı alanlarında dönüşümü gerektiren çok boyutlu bir süreç olarak ele almalarına alan açmıştı. 

Yaz okulunun son gününde gerçekleştirilen grup çalışmalarında katılımcılar, edindikleri bilgi ve deneyimleri ortak bir yol haritasına dönüştürerek barış süreçlerinde adalet ve geçmişle yüzleşmeden demokratik katılıma, ekolojik onarımdan eğitim politikalarına uzanan geniş bir çerçevede öneriler geliştirmişti. 

Bu çalışmaların ardından gençlerin hazırladığı öneriler, “Barış için Gençlik: Kapsayıcı ve Kalıcı Bir Barış için Öneriler”başlıklı bir belgede bir araya getirildi. Belge, gençlerin barışa ilişkin taleplerini görünür kılmanın yanı sıra, bu taleplerin karar alma süreçlerine taşınmasını ve barış politikalarının oluşturulmasında gençlerin aktif birer özne olarak yer almasını hedefliyor. ​​

İstanbul'da başlayan, yaz okulunda yoğunlaşan ortak düşünme ve üretme sürecinin devamı niteliğindeki Ankara buluşmaları, gençlerin geliştirdikleri önerileri doğrudan siyasi karar alıcılarla paylaşmalarına ve farklı aktörlerle tartışmalarına imkân sağladı. 

▶ Barış için Gençlik Yaz Okulu programı hakkında detaylar için tıklayın. 

Gençlerin Barış Önerileri TBMM’de 

14-15 Ekim 2026 tarihlerinde gerçekleştirilen TBMM ziyaretlerinde, Barış için Gençlik programından beş katılımcı, hazırlanan öneriler belgesinin farklı tematik başlıklarını milletvekilleri ve siyasi parti temsilcilerine sundu. 

Görüşmelerde barışın yalnızca siyasi ve hukuki düzenlemelerle değil; toplumsal eşitsizliklerin giderilmesi, geçmişte yaşanan ağır insan hakları ihlalleriyle yüzleşilmesi, ekolojik ve sosyal adaletin sağlanması, toplumsal cinsiyet eşitliğinin güvence altına alınması ve gençlerin karar alma mekanizmalarına katılımının güçlendirilmesiyle mümkün olabileceği vurgulandı.

Katılımcılar, hazırladıkları önerileri beş temel tematik çerçevede aktardı: 

• İpek Sarıca – Ekolojik Onarım ve Sosyoekonomik Adalet Çatışmaların doğa ve yaşam alanları üzerindeki etkileri, ekolojik tahribatın giderilmesi, yapısal şiddetle mücadele, bölgesel eşitsizliklerin azaltılması ve sosyal adaleti esas alan kalkınma politikaları üzerine geliştirilen önerileri paylaşıldı. 
• Jiyan Andiç – Geçmişle Yüzleşme, Adalet ve Kapsayıcı Katılım Geçmişte yaşanan ağır insan hakları ihlalleriyle yüzleşme, hakikat ve hesap verebilirlik mekanizmalarının oluşturulması, çatışmadan etkilenen toplulukların barış süreçlerine katılımı ve kapsayıcı müzakere mekanizmalarının geliştirilmesine ilişkin öneriler aktarıldı. 
• Savaş Dursun – Toplumsal Cinsiyet Eşitliği ve Hukuki Güvenceler Barış süreçlerinin toplumsal cinsiyet eşitliği perspektifiyle yürütülmesi, eşit yurttaşlık ilkesinin güçlendirilmesi, temel hak ve özgürlüklerin anayasal ve yasal güvencelerle korunması ve kalıcı barışın hukuki zemininin oluşturulmasına yönelik öneriler sunuldu. 
• Doğan Kalak – Eğitim, Kent Politikaları ve Birlikte Yaşam Çoğulcu ve kapsayıcı eğitim politikaları, anadil hakları, çatışmadan etkilenen kentlerin ve yaşam alanlarının yeniden inşası, kamusal mekânların dönüşümü ve birlikte yaşamı güçlendirecek yerel politikalar üzerine geliştirilen öneriler paylaşıldı. 
• Dilan Sarı – Eğitim, Gençlik ve Demokratik Katılım Eğitimde fırsat eşitliği ve kültürel çoğulculuk, gençlerin barış süreçlerinde temsil edilmesi, gençlik örgütlenmelerinin desteklenmesi ve gençlerin yerel ve ulusal karar alma mekanizmalarına katılımını güçlendirecek öneriler aktarıldı. 

Bu tematik sunumlar aracılığıyla gençler, barışın farklı toplumsal kesimlerin ihtiyaçlarını ve taleplerini gözeten kapsayıcı bir yaklaşımla ele alınması gerektiğini ortaya koydu. Görüşmeler, gençlerin yalnızca barış politikalarından etkilenen bir toplumsal grup olarak değil, bu politikaların geliştirilmesinde söz sahibi olması gereken aktörler olarak değerlendirilmesinin önemini de gündeme taşıdı. 

Farklı Siyasi Partilerle Görüşmeler 

TBMM ziyaretlerinin ilk günü olan 14 Ekim Çarşamba, Yeni Yol Partisi'nden Muğla Milletvekili Selçuk Özdağ, Adalet ve Kalkınma Partisi'nden Diyarbakır Milletvekili Mehmet Sait Yaz ile görüşüldü. Daha sonra Yeni Parti grubundan Rize Milletvekili Tahsin Ocaklı ve Diyarbakır Milletvekili Sezgin Tanrıkulu ile birlikte Yeni Parti Gençlik Kolları Genel başkanı Cem Aydın ve gençlik kolları üyeleriyle bir araya gelindi. Aynı gün Emek Partisi'nden İstanbul Milletvekili İskender Bayhan'la da görüşüldü. 

15 Ekim Perşembe günü ise Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi Grup Başkan vekillerinden Kars Milletvekili Gülistan Kılıç Koçyiğit ve Muş Milletvekili Sezai Temelli, ardından da Saadet Partisi'nden Hatay Milletvekili Necmettin Çalışkan'la görüşüldü. 

İki güne yayılan ziyaretler boyunca gençler, farklı siyasi partilerden milletvekilleri ile doğrudan temas kurarak hazırladıkları önerileri paylaşma ve barışın toplumsal, hukuki, ekonomik ve ekolojik boyutlarını karar alıcıların gündemine taşıma fırsatı buldu. 

Farklı siyasi partilerle gerçekleştirilen bu buluşmalar, barışın inşasında çoğulcu diyaloğun ve farklı görüşler arasında ortak tartışma zeminleri oluşturmanın önemini ortaya koyarken, gençlerin geliştirdiği önerilerin siyasi karar alma süreçlerine aktarılması açısından da önemli bir adım oldu. 

Kapsayıcı ve Kalıcı Bir Barış için Öneriler: Ankara Yuvarlak Masa Buluşması 

TBMM ziyaretlerinin ilk günü olan 14 Ekim akşamında, Hafıza Merkezi ve Friedrich Ebert Stiftung (FES) Derneği Türkiye Temsilciliği iş birliğiyle yuvarlak masa buluşması düzenlendi. Gençlerin Ayvalık Yaz Okulu'nda geliştirdikleri barış önerilerini farklı aktörlerle birlikte değerlendirmek ve tartışmaya açmak amacıyla gerçekleştirilen buluşma, genç katılımcıları 30’a yakın akademisyen, siyasi parti temsilcileri, gazeteciler, hak savunucuları ve sivil toplum temsilcileriyle bir araya getirdi. 

Toplantıda, Hafıza Merkezi'nin Barış için Gençlik programının amacı, yaz okulundan itibaren yürütülen çalışmalar ve “Barış için Gençlik: Kapsayıcı ve Kalıcı Bir Barış için Öneriler” belgesinin hazırlanma süreci aktarıldı. Gençlerin barış tartışmalarına doğrudan katılmasının, kendi deneyim ve ihtiyaçlarından hareketle politika önerileri geliştirmesinin ve bu önerilerin karar alıcılara ulaştırılmasının önemi vurgulandı. 

Açılışın ardından söz alan program katılımcıları İpek Sarıca, Jiyan Andiç, Savaş Dursun, Doğan Kalak ve Dilan Sarı, TBMM görüşmelerinde paylaştıkları tematik önerileri bu kez yuvarlak masa katılımcılarına sundu. 

Sunumlarda, barışın toplumsal yaşamın farklı alanlarını kapsayan bütünlüklü bir dönüşüm süreci olarak ele alınması gerektiği üzerinde duruldu. Ekolojik onarım ve sosyoekonomik adalet, geçmişle yüzleşme ve hesap verebilirlik, toplumsal cinsiyet eşitliği ve hukuki güvenceler, eğitim ve kent politikaları ile gençlerin demokratik katılımı başlıkları, kapsayıcı ve kalıcı bir barışın birbirini tamamlayan unsurları olarak tartışmaya açıldı. 

Gençlerin sunumlarının ardından Doç. Dr. Yasemin Özgün ve Dr. Zeynep Ardıç sunulan yol haritasını mevcut siyasi durum ile birlikte değerlendirdi. Barışın yalnızca siyasi aktörler arasında yürütülen müzakerelerle sınırlı kalmaması, toplumun farklı kesimlerinin sürece katılımıyla güçlendirilmesi ve demokratik mekanizmalar ile barış arasındaki ilişki ele alındı. 

Toplantının son bölümünde ise gençlerin hazırladığı öneriler katılımcıların değerlendirmelerine açıldı. Böylece Ayvalık'ta gençlerin ortak çalışmalarıyla ortaya çıkan öneriler, farklı disiplinlerden ve çalışma alanlarından gelen katılımcıların katkılarıyla daha geniş bir tartışma zeminine taşındı. 

Yuvarlak masa buluşması, gençlerin barışa ilişkin düşüncelerinin yalnızca dinlenmesi değil, toplumsal ve siyasal tartışmaların bir parçası hâline getirilmesi bakımından da önemli bir karşılaşma alanı oluşturdu.