Cezasızlıkla Mücadele Ekibi’nin Güncel Çalışmaları

zorla kaybetmeler

Hafıza Merkezi’nin cezasızlıkla mücadele ekibi, akademisyenlerle işbirliği içinde araştırma çalışmaları yapmayı, kaybedilenlerle ilgili dava dosyalarının analizini ve bu alandaki dava takiplerini yapmayı sürdürüyor.

Merkezin, cezasızlık ve hukuki süreçlerin takibiyle ilgili daha önceki çalışmalarını incelemek için buraya tıklayabilirsiniz.

Çalışmaların temel amacını şunlar teşkil etmektedir:

  • Devlet şiddeti konusunda farkındalık yaratmak,
  • Devletin dahil olduğu insan hakları ihlallerinde sorumluları koruyan ‘cezasızlık’ politikasını somut veriler üzerinden ortaya koymak ve;
  • Yargının tutumunu deşifre etmek

Bu kapsamda yapılan işler şunlar;

  • Hukuksal verilerin analizleri devam ediyor. “Zorla kaybetme olaylarında şüpheliler kimler, suç tarihinden bugüne geçen ortalama süre ne, soruşturma ve kovuşturmaların iç hukuk ve AİHM önündeki akıbeti nasıl, yargı süreçlerinin işleyişinde görülen ortak tıkanma noktaları ve etkili soruşturma yükümlülüğü ihlalleri neler?” gibi farklı kategorilerde incelemeler yürütülüyor.
  • 253 zorla kaybedilen kişi hakkındaki soruşturma/kovuşturma verisi bugüne dek incelendi ve veri tabanına yüklendi. Cezasızlık ve devletin sorumlulukları konusundaki güncel analiz sonuçları aşağıdaki tabloda görülebilir.

grafik2

  • Cezasızlıkla mücadele için sivil toplum kapasitesinin güçlenmesi ve koordinasyon içinde çalışma yürütmek son derece önemli. Bu perspektifle İHOP bileşenleri, TESEV, Batman Barosu, Diyarbakır Barosu, Muş Barosu, Şırnak Barosu gibi bölge baroları ile birlikte yürütülen ortak çalışmalar kapsamında ‘zamanaşımı engeli’ ve ‘nakil davalar’ meselesinin Anayasa Mahkemesi’ne taşınması yönünde çalışmalar yapılıyor.
  • İstanbul Barosu İnsan Hakları Komisyonu ve Batman Barosu Faili Meçhul Cinayetleri Araştırma Komisyonu verilerinin klasifikasyonu tamamlandı, dosyalar incelendikçe veri tabanına girişleri yapılacak.
  • Musa Çitil ve Mete Sayar hakkında açılan davalar takip ediliyor. Çorum’da on üç sivil kişiyi vahşi yöntemlerle öldürmek ve kaybetmekten yargılanan eski Mardin Dargeçit Jandarma Komutanı ve halihazırda Ankara Jandarma Komutanı olan Musa Çitil ve Ankara’da yargılanan Şırnak Sınır Tugay Komutanı Tuğgeneral Mete Sayar hakkında açılan davalar takip edilmeye devam ediyor.
  • Toplanan hukuksal verilerdeki soruşturma ihlalleri yakın zamanda veri tabanına sorgulanabilir formatta (AİHM kriterlerine göre) girilecek.

2015 yılı içinde gerçekleştirmek üzere planlamasını yaptığımız faaliyetler ise şunlardır:

  • Zorla kaybetmeler odaklı bir internet sitesi/bilgi bankası oluşturulacak. Bu bilgi bankasında hem konu ile ilgili ulusal ve uluslararası içtihat hem de makaleler, yayınlar ve başka ülkelerde evvelce uygulanmış olup örnek alınabilecek alternatif müdahale yöntemlerine ilişkin bilgiler yer alacak. Bu konudaki ön çalışmalar devam ediyor.
  • Avukatlar ve Baro’larla ‘bilgi bankasında neler yer almalı/ihtiyaçlar neler’ odaklı bölgesel danışma toplantıları yapılması planlanıyor.
  • ‘Cezasızlık’ konusundaki sorun alanlarının tespiti ve sorunun aşılması için kullanılacak imkanların araştırılması amacıyla bir ulusal toplantı/workshop, bir de uluslararası deneyim paylaşımı için uluslararası sempozyum olmak üzere iki toplantı düzenlenmesi planlanıyor.
  • Üniversitelerde kurslar düzenlemek yoluyla gençlerin dikkatini devlet suçlarına çekmek ve onların cezasızlıkla mücadeleye aktif katılımını cesaretlendirmeyi hedefliyoruz.